Skip to main content
Chwiliad allweddeiriau cyflawn
Dogfen HTML

Arolygiaeth Gofal Cymru: Defnyddio Deallusrwydd Artiffisial (AI) ym maes Gofal Cymdeithasol

Mae ein datganiad sefyllfa yn nodi ein disgwyliadau o ran defnyddio deallusrwydd artiffisial (AI) yn ddiogel ac yn gyfrifol ym maes gofal cymdeithasol

Cyhoeddwyd: 18 Tachwedd 2026
Diweddarwyd ddiwethaf:

Cyflwyniad

Mae deallusrwydd artiffisial (AI) yn cael ei ddefnyddio fwyfwy ym maes gofal cymdeithasol i gefnogi tasgau megis gweinyddu, cynllunio gofal a nodi risgiau. Gallai wella effeithlonrwydd a chefnogi canlyniadau gwell i bobl ond rhaid ei ddefnyddio'n ofalus.

Mae Arolygiaeth Gofal Cymru (AGC) yn cefnogi'r defnydd priodol o AI os bydd yn gwella ansawdd gofal a chanlyniadau i bobl sy'n defnyddio gwasanaethau. Fodd bynnag, y darparwyr o hyd fydd yn gyfrifol ac yn atebol am sicrhau bod gofal o ansawdd uchel, ac yn canolbwyntio ar bobl. Pan ddefnyddir AI, dylai darparwyr sicrhau bod y defnydd a wneir ohono yn cyd-fynd â disgwyliad Llywodraeth Cymru y caiff AI ei ddefnyddio mewn ffordd sy'n foesegol, yn dryloyw, yn deg ac yn destun goruchwyliaeth briodol.

Mae AGC yn argymell yn gryf bod darparwyr yn ystyried Canllaw AI Gofal Cymdeithasol Cymru ar gyfer y sector gofal cymdeithasol, sy'n ffynhonnell allweddol o ganllawiau ymarferol i ddarparwyr ar ddefnyddio AI yn ddiogel ac yn effeithiol.

Yr hyn rydym yn ei ddisgwyl gan ddarparwyr

Wrth ddefnyddio AI, dylai darparwyr sicrhau:

  1. Bod AI yn cefnogi barn broffesiynol ond na fydd yn cymryd ei lle
  • Dylai AI helpu staff, nid gwneud penderfyniadau am y gofal.
  • Y darparwr fydd yn gyfrifol am ansawdd a diogelwch gofal bob amser.

Mae hyn yn cyd-fynd â gofynion i sicrhau lles unigolion a gofal a chymorth priodol, y mae'n rhaid iddynt gael eu pennu gan staff â chymwysterau addas bob amser.

  1. Bod gofal yn parhau i fod yn ddiogel ac yn effeithiol – rhaid i ddarparwyr fod yn hyderus bod:
  • AI yn gwella ansawdd gofal yn hytrach na'i leihau
  • allbynnau yn cael eu gwirio er mwyn sicrhau cywirdeb cyn iddynt gael eu defnyddio
  • risgiau yn cael eu deall a'u rheoli

Mae hyn yn cyd-fynd â dyletswyddau darparwyr i sicrhau gofal diogel a gweithrediad effeithiol y gwasanaeth, gan gynnwys rheoli risg ac ansawdd canlyniadau.

  1. Y caiff pobl eu hysbysu – dylai pobl sy'n cael gofal:
  • fod yn ymwybodol pan ddefnyddir AI mewn ffyrdd sy'n effeithio arnynt
  • deall sut mae'n cael ei ddefnyddio
  • cael dewis priodol lle bo'n bosibl

Mae hyn yn cefnogi gofynion i sicrhau bod pobl yn cael gwybodaeth glir a'u bod yn cael eu trin â pharch a'u cynnwys mewn penderfyniadau ar eu gofal.

  1. Bod gofal yn deg ac yn gyfiawn – dylai darparwyr sicrhau nad yw AI:
  • yn rhoi grwpiau penodol dan anfantais
  • yn cyflwyno nac yn atgyfnerthu tuedd

Mae hyn yn cysylltu â gofynion i sicrhau cydraddoldeb, urddas a pharch i unigolion sy'n defnyddio gwasanaethau ac osgoi arferion gwahaniaethol.

  1. Bod gwybodaeth bersonol yn cael ei diogelu – rhaid i unrhyw ddefnydd o AI gydymffurfio â chyfraith diogelu data, gan gynnwys:
  • GDPR y DU a Deddf Diogelu Data 2018
  • polisïau sefydliadol ar drin data personol

Mae hyn yn cefnogi gofynion sy'n ymwneud â llywodraethu gwybodaeth, cadw cofnodion a chyfrinachedd.

  1. Bod goruchwyliaeth ac atebolrwydd clir – dylai fod gan ddarparwyr:
  • drefniadau llywodraethu clir ar gyfer AI
  • prosesau i reoli risgiau ac adolygu effeithiau
  • atebolrwydd am benderfyniadau a gefnogir gan AI

Mae hyn yn cyd-fynd â dyletswyddau ar:

  • y darparwr cofrestredig i sicrhau llywodraethu effeithiol
  • yr unigolyn cyfrifol i oruchwylio ansawdd, diogelwch a chydymffurfedd y gwasanaeth

Fframwaith rheoleiddio

Nid oes set ar wahân o reoliadau AI. Rhaid i ddarparwyr ddefnyddio AI mewn ffordd sy'n cydymffurfio â deddfwriaeth a chanllawiau presennol, gan gynnwys:

Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014

Deddf Rheoleiddio ac Arolygu Gofal Cymdeithasol (Cymru) 2016

Rheoliadau Gwasanaethau Rheoleiddiedig (Darparwyr Gwasanaethau ac Unigolion Cyfrifol) (Cymru) 2017

Canllawiau GDPR y DU a Deddf Diogelu Data 2018

Egwyddorion a chanllawiau AI Llywodraeth Cymru

Mae'r gofynion hyn yn gymwys i'r un graddau pan ddefnyddir AI.

Ein dull gweithredu

Nid yw AGC yn cymeradwyo nac yn rheoleiddio adnoddau AI unigol. Ein rôl yw asesu sut mae darparwyr yn defnyddio technoleg, gan gynnwys AI, er mwyn sicrhau ei fod yn cyfrannu at ofal diogel ac effeithiol sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn.

Edrych i'r dyfodol

Mae AI yn dal i ddatblygu ac, yn yr un modd, bydd y defnydd a wneir ohono yn parhau i ddatblygu ym maes gofal cymdeithasol.

Bydd AGC yn gwneud y canlynol:

  • parhau i ddatblygu ei dull gweithredu fel rhan o'i strategaeth ddigidol
  • gweithio gyda darparwyr a phartneriaid i ddeall cyfleoedd a risgiau
  • sicrhau bod y defnydd o AI yn cefnogi gofal o ansawdd uchel ac yn cynnal hyder y cyhoedd